Gmina Warta

Od wieków, Warta usytuowana na lewym brzegu rzeki o tej samej nazwie, na 320 km jej biegu, a dno doliny położone na wysokości 121,5 m n.p.m., graniczy z nadwarciańską pradoliną.

Administracyjnie tworzy jednostkę miejsko-gminną i jest największą w powiecie sieradzkim. Gmina Warta obejmuje obszar o powierzchni 253,9 km2, a samo miasto 10,84 km2. W 48 sołectwach wiejskich znajduje się 68 miejscowości. Według danych statystycznych w całej gminie żyje 13949 mieszkańców, z czego na miasto przypada 3547 osób.

Warta leży w północnej części powiatu sieradzkiego, pomiędzy gminami: Goszczanów, Wróblew, Sieradz, Pęczniew, Szadek, Zduńska Wola i Dobra.

Pod względem geograficznym okolice Warty przedstawiają dość interesujący obraz. Teren otaczający miasto jest równiną, lekko urozmaiconą niskimi piaskowymi pagórkami, pozostałościami okresu polodowcowego. Ten równinny , a nawet miejscami zupełnie płaski teren, zmienia się w najbliższej styczności z miastem. Warta leży na terenie wyraźnie pagórkowatym, stanowiąc jakby wyspę w otaczającej ją równimmej okolicy. Na południe i na zachód od Warty rozciąga się strefa wzgórz i pagórków, które w odległości kilku kilometrów na południowy zachód osiągają 189 m n. p .m. i stromo opadają ku dolinie Warty, dalej ku zachodowi wysokość pagórków dochodzi do 173 m n. p .m. W odległości ok. 2 km od miasta przepływa jedna z głównych rzek Polski - Warta. Jej długość wynosi 762 km a powierzchnia dorzecza 53 710 km kw.

Korzystne warunki klimatyczne panujące w tym regionie ułatwiają uprawę roli i przyspieszają prace polowe. Wysokie temperatury wiosenne sprzyjają rozwojowi bardzo popularnego w gminie ogrodnictwa i uprawy wczesnego ziemniaka.

Obszar okolicy Warty wchodzi w skład Wysoczyzny Złoczewskiej, jednego z najbardziej urozmaiconych regionów geograficznych. Jej krajobraz kształtuje przede wszystkim Dolina Warty i polodowcowe wzgórza moreny czołowej.

Ważnym elementem krajobrazu i topografii gminy jest zbiornik zalewowy Jeziorsko.Zbiornik rozciąga się na długość 17 km w pradolinie Warty i osiąga szerokość do 3 km. Jeziorsko jest ostoją ptactwa wodno-błotnego. Południowa części zbiornika objęta jest ochroną rezerwatową. Pojawiają się tu różnorodne gatunki ptaków. Ptaki obierają miejsca lęgowe, odpoczywają, żerują w okresie przelotów, bądź przebywają tu cały rok. Najliczniejsze gatunki lęgowe Jeziorska to mewa śmieszka, kormoran czarny, rybitwa zwyczajna, czajka, zausznik i rycyk, ale spotkać tu można również czapla purpurową, czaplę białą, orła bielika, błotniaka łąkowego i wiele innych gatunków ptaków. Łącznie w latach istnienia zbiornika zaobserwowano ponad 230 gatunków ptaków.

Lasy zajmują około 18 % powierzchni gminy. Są mało zróżnicowane pod względem siedliska. Występują tu głównie siedliska boru śwież ego i suchego z sosną jako gatunkiem dominującym. Występują tu również drzewostany, które ze względu na unikalne walory przyrodnicze i krajobrazowe włączono do Nadwarciańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Historia miasta Warty

Nazwa Miasta Warty pochodzi od nazwy rzeki Warty. Największy polski dziejopisarz średniowieczny , Jan Długosz, tak pisze: ,,Trzecia rzeka Polaków - Warta, od której i miasto Warta nazwę bierze". Nazwa miasta była znana już w czasach panowania Mieszka I. Z kroniki Thietmara można dowiedzieć się, że w 972 r. Mieszko I płacił trybut cesarzowi "aż po Wartę" (Vurta).

Początkowo zaistniała osada rolnicza, jednak korzystna lokalizacja w pobliżu szlaków handlowych oraz korzystne warynki klimatyczno-glebowe przyczyniły się do szybkiego rozwoju miasta. Przebiegał tu szlak solny z Bochni do Kalisza oraz trakt łączący Śląsk poprzez Kalisz z Mazowszem. W roku 1255 dokonano lokalizacji miasta na prawie niemieckim. W 1331 r. Warta została doszczętnie spalona przez wyprawę krzyżacką. W 1465 miasto ponownie padło ofiarą pożaru a od 1482 r. w mieście zapanowała zaraza trwająca kilkanaście lat. W 1507 r. miasto płonie po raz kolejny. Pomimo tych klęsk miasto rozwija się. O bogactwie ówczesnej Warty świadczyć może fakt udzielenia królowi Kazimierzowi Jagiellończykowi bardzo wysokiej pożyczki i wystawienia oddziału piechoty na wojnę z Zakonem Krzyżackim. W tym też czasie w rejonie Warty występowało znaczne zaludnienie, prawie najwyższe w Polsce.W 1467 r. założono klasztor Bernardynów istniejący do dziś i mający znaczny wpływ na życie kulturalne i duchowe Warty.

Miasto chwilowo podupadło w okresie wojen szwedzkich na skutek kontrybucji, zniszczeń wojennych, epidemii i pożarów. Dzięki położeniu w centrum Polski na szlakach handlowych w krótkim czasie odzyskało swą świetność. W Warcie koncentrował się wtedy handel końmi i bydłem. W owym czasie Warta wraz z Sieradzem i Piotrkowem Trybunalskim stanowiły trójkę najsilniejszych miast regionu. Dobrze rozwinęło się również rzemiosło i usługi min. tkactwo, krawiectwo, kuśnierstwo, garbarstwo, kowalstwo, złotnictwo, młynarstwo, ceramika wykonywana również dla najzamożniejszych domów.

Pozycję swą miasto zaczęło powoli tracić w XVIII w. na skutek ogólnie pogarszającej się sytuacji kraju i dodatkowych lokalnych problemów. Okres wojen napoleońskich, klęski głodu i kolejny pożar dalej niszczą miasto utrzymujące się wtedy już praktycznie tylko z rolnictwa. Wiele rodzin wyprowadza się wtedy do dużych miast lub za granicę.

Z gospodarczego upadku miasto podniosło się dopiero po odzyskaniu przez Polskę niepodległości. Wtedy to, większość handlu i rzemiosła była w rękach ludności żydowskiej, która stanowiła prawie połowę ludności. W 1908 r. powstaje Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych istniejący do dziś.

Druga wojna światowa to dla Warty przede wszystkim okres represji i prześladowań. Okupanci wymordowali całą ludność żydowską ( około 2000 osób ) i wszystkich pacjentów szpitala w Warcie ( 499 osób) . Znaczna część ludności polskiej wywieziona została do Generalnej Guberni lub do Niemiec. Jednocześnie prowadzono intensywne rabunkowe osadnictwo niemieckie. Warta odzyskała niepodległość 20 stycznia 1945 roku. Obecnie Warta jest siedzibą największej terytorialnie gminy powiatu sieradzkiego.

Turystyka

Dzięki nieskażonej przyrodzie i znacznemu nagromadzeniu różnych zabytków teren całej gminy jest atrakcyjny turystycznie. Mieszkańcy terenów położonych w pobliżu Zbiornika "Jeziorsko" i władze gminy zapraszają turystów, którzy skorzystać mogą z przystani żeglarskiej Klubu Turystyki Wodnej "Warta" lub przystani PTTK w Zaspach Miłkowskich. Zalew Jeziorsko rozciąga się na długość 17 km w pradolinie Warty i osiąga szerokość do 3 km. W pełni może usatysfakcjonować zwolenników biernego wypoczynku nad wodą, amatorów sportów wodnych, myśliwych i wędkarzy.

Zbiornik, a szczególnie jego południowa,bogata w ryby część objęta ochroną rezerwatową, przyciąga licznych wędkarzy oraz ptaki wodno-błotne, które znalazły tu szczególnie korzystne warunki żerowania.

Północna częć zalewu jest idealna dla żeglarzy i motorowodniaków. Płaskie ukształtowanie terenu w pobliżu zalewu sprzyja silnym wiatrom wykorzystywanym chętnie przez żeglarzy.

Klub Turystyki Wodnej "Warta" organizuje corocznie Regaty o Złotą Wstęgę Zalewu Jeziorsko - zapraszamy odważnych wodników z regatowym zacięciem, można wygrać puchar i nieźle się zabawić.

Po drugiej stronie wody rozciągają się aż do Rossoszycy rozległe lasy niezwykle urodzajne w borowiki i podgrzybki - zapraszamy grzybiarzy i miłośników leśnych wędrówek.

Przez naszą gminę przebiegaja szlaki turystyczne: Walk nad Wartą w 1939 r. , Władysława Reymonta, Powstańców 1863 r. oraz Kazimierza Deczyńskiego.

Reasumując, Gmina Warta to idealne miejsce do wędkowania, kąpieli, uprawiania sportów wodnych, biwakowania oraz zbierania grzybów, serdecznie zapraszmy.